Portret van jonge, zonnende zeehond (Phoca vitulina) op de dijk bij De Cocksdorp op het waddeneiland Texel - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Een onverwachte ontmoeting op de Waddendijk

Een zeehond fotograferen met een macrolens? Daar had ik nooit van durven dromen. En ik heb ook geen illusies dat het me nog eens gaat gebeuren. Deze jonge zeehond lag hoog op de dijk bij De Cocksdorp op het waddeneiland Texel. Automatisch vraag je je dan af of het wel goed gaat met het beestje. Maar navraag leerde dat de zeehond al meerdere dagen in de omgeving verbleef en een fitte indruk maakte. Hij lag vaak ongestoord te zonnen, terwijl hij van dichtbij werd bewonderd door allerlei voorbijgangers. Zelden een dier meegemaakt dat zo op zijn gemak was in de nabijheid van mensen.

12 maart 2014 - 12:16 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, f/4.5 en 1/1600 sec. bij ISO 100 en -0.7LW


Alikruik met opvallende rode schelp tussen soortgenoten op kei langs de waddenzeedijk op Texel - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Alikruiken kunnen wel tegen een stootje

Alikruiken leven een teruggetrokken bestaan. De kleine kieuwslakjes leven verscholen in de zee en grazen op algen, zeewier en allerlei dode materialen. Tijdens laagwater zijn ze makkelijk te spotten. In grote aantallen hebben ze zich vast geklemd op rotsen, keien en palen. Soms schuilend in spleten en gaten, maar zoals hier op Texel is de gehele getijdenzone bedekt met een ‘pukkelig’ tapijt van slakkenhuisjes. Het is op zich verrassend dat de kleine slakjes in zulke grote aantallen kunnen overleven in deze barre omgeving. Het is dan ook een sterke soort in meerdere opzichten. Het stevige, kegelvormige slakkenhuisje biedt een goede bescherming tegen beschadiging mocht de slak door golven worden losgeslagen van de rotsen. Daarnaast kunnen alikruiken zeer lage zoutgehalten en vervuiling overleven. Tijdens laagwater word het huisje afgesloten met een bruin hoornachtig dekseltje (‘operculum’) zodat het dier niet uitdroogt.

6 maart 2013 - 09:25 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, statief, f/14 en 1/1.6 sec. bij ISO en -1.0


Natuurvriendelijke oever met rietkraag langs infiltratiekanaal in het waterwingebied bij Castricum in het Noordhollands Duinreservaat - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Kraakhelder water in de infiltratiekanalen bij Castricum

De Nederlandse duinen zijn onmisbaar voor de productie van ons drinkwater. Een groot deel van het water waarmee we dagelijks koken en wassen is afkomstig uit het duin. Waterbedrijven als PWN, Waternet, Evides en Dunea maken op grote schaal gebruik van natuurlijke processen om het drinkwater te zuiveren en klaar te maken voor consumptie. Vroeger ging dat nog wel eens ten koste van de plaatselijke natuur. Omdat er bijvoorbeeld te veel water werd opgepompt en het duin sterk verdroogde. Tegenwoordig lijkt er sprake te zijn van een goed evenwicht. Infiltratiekanalen, zoals deze in het duingebied bij Castricum, krijgen een meer natuurlijk karakter en gaan naadloos op in het omringende landschap.

31 maart 2013 - 13:11 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, f/22 en 1/60 sec. bij ISO 100 en -0.7LW


Aangespoelde schelpen, slangsterren, krabben en zeesterren na een storm op het strand van Heemskerk - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Zelfs de meeuwen wisten geen raad met het zeebanket

Eigenlijk kun je de klok erop gelijk zetten. Als het een aantal dagen flink heeft gestormd, dan werpt de zee in de eerste rustige momenten erna een stortvloed aan omgekomen dieren op het strand. De meeuwen weten het! Die staan op de eerste dag al opgesteld in rijen van drie, vol verwachting op een zeebanket van zeesterren, zwaardschedes, zee-egels, vissen en krabben. Een wreed fenomeen misschien, maar zo is de natuur. Voor natuurliefhebbers is het een unieke kans om het verborgen leven onder water eens van dichtbij te bekijken. Soms zijn de aantallen aangespoelde dieren zo groot, dat zelfs de meeuwen er geen raad meer mee weten.

4 april 2015 - 13:22 uur | Nikon D800E, Nikon 50mm f/1.8G, f/16 en 1/80 sec. bij ISO 100 en -0.7LW


Zwarte, ronde bessen van kraaihei (Empetrum nigrum) tussen rendiermos op de duinheide van de Schoorlse Duinen - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Kraaihei is niet zo'n uitslover, die pakt het anders aan

Kraaihei is een van de drie soorten heide die te vinden zijn in de Nederlandse Duinen. Maar waar struikhei en dophei in de zomer alle aandacht trekken met hun paarsroze bloemen, leeft kraaihei een teruggetrokken bestaan. Ze heeft geen uitbundige bloemen die insecten van verre en heide tot een bezoek verleiden. Kraaihei heeft een ander wapen; de plant rekent voor de verspreiding op haar blauwzwarte bessen die aan het einde van de zomer verschijnen. Vogels zijn er dol op. Fazanten en meeuwen bijvoorbeeld. Maar ook kraaien, waar de plant haar naam aan te danken heeft. Met een beetje geluk zie je zelfs langstrekkende wulpen even neerdalen om te genieten van de maaltijd.

20 oktober 2013 - 09:45 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, f/4 en 1/800 sec. bij ISO 200 en -0.7LW


Aangespoeld zwart, leerachtig en glad eikapsel van een rog op het strand bij Castricum - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Eikapsels van roggen fascineren, hoe vaak je ze ook tegenkomt

Ik vind eikapsels van roggen erg fascinerend. Er zijn veel verschillende soorten en je komt ze overal tegen langs de kust. Bij de vloedlijn als ze net zijn aangespoeld, tussen de keien van dijken of ver in de zeeduinen, waar ze door de wind zijn neergelegd. Zwaar zijn ze niet, vooral niet als ze zijn opgedroogd. Dus met een beetje storm leggen ze grote afstanden af. De eikapsels hebben een bijzondere vorm, waaraan ze makkelijk te herkennen zijn. Centraal staat de iets gebolde, rechthoekige doos, waarin het embryo van de rog zich ontwikkelt. De oppervlakte kan zowel glad, ruw of grofkorrelig zijn. Eikapsels die aanspoelen zijn doorgaans leeg, maar het blijft altijd even spannend om dit te controleren. Aan de uiteinden van de doos bevinden zich twee, doornachtige punten, zowel boven als onder. Dit zijn de ‘hoorns’, waarmee het eikapsel aan de zeebodem wordt bevestigd. Afhankelijk van de soort zijn de hoorns recht of gekromd. Ook de lengte verschilt.

9 november 2012 - 08:55 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, f/14 en 1/3 sec. bij ISO 200 en -0.7LW


Wind en water hebben op het strand van Heemskerk een zandschilderij gecreëerd die erg lijkt op de kop van een walvis - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Een zandschilderij van een walvis. Of heb ik te veel fantasie?

Ik heb iets met lijnen en vormen in zand. Of ik nu op het strand wandel of door een grote zandverstuiving struin, ik kijk altijd met enige regelmaat naar de grond. Het is verbazingwekkend hoe wind en water kunstwerken met zandkorrels maken. Daar kunnen geen mensenhanden tegen op! Als je vaak op het strand wandelt, dan leer je de vormen te herkennen. Bijvoorbeeld de ribbels die het terugtrekkende zeewater heeft achtergelaten in een drooggevallen zwin. Of de slingerende zandbanen die de wind heeft neergelegd aan de voet van een duin. De variaties zijn eindeloos. Soms creëert de natuur iets waar je mond spontaan van open valt. Dit zandschilderij kwam ik tegen in de duinen op het strand van Heemskerk. Je hoeft niet heel erg veel fantasie te hebben om hierin het beeld van een walvis (bultrug) te herkennen. Erg bijzonder!

4 oktober 2013 - 17:45 uur | Nikon D800E, Nikon 50mm f/1.8G, f/13 en 1/60 sec. bij ISO 100 en -1.0LW


Dauwdruppels op vleugels en voelsprieten van zuringspanner (Lythria cruentaria) tijdens zonsopkomst in het Noordhollands Duinreservaat - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Na een koude nacht hoef je niet meer te rennen

De nazomer is een goed moment om insecten te fotograferen. Zeker na een koude nacht. Als het landschap is bedekt met dauwdruppels en de libellen en vlinders bewegingsloos aan takjes hangen, wachtend op de verlossende warmte van de zon. Dat scheelt een hoop heen en weer rennen achter veel te bewegelijke insecten. Bovendien geven al die druppels een super mooi effect. Deze zuringspanner vond ik bij een poel in het Noordhollands Duinreservaat. Het is een dagactieve nachtvlinder, die voorkomt in de duinen en heidevelden. In totaal zijn er zo’n 300 soorten spanners in Nederland, die erg op elkaar lijken. De zuringspanner vormt daarop een kleurrijke uitzondering.

1 augustus 2014 - 07:34 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, f/9 en 1/125 sec. bij ISO 400 en -0.7LW


Donkere wolken van naderende storm boven grote kerf in de zeeduinen op het strand van Heemskerk - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Het zand mag weer stuiven in de kerf van Heemskerk

De duinenrij op het strand tussen Wijk aan Zee en Castricum heeft een paar flinke kerven. Vroeger werd zo’n gat in de duinen snel weer dichtgemaakt. Uit angst voor het woeste zeewater. Maar tegenwoordig laat men, op plekken waar het kan, de natuur weer haar gang gaan. Gelukkig maar, want het zijn fascinerende landschappen. Hier hebben wind en zand altijd het laatste woord. Natuur op haar best, als je het mij vraagt. Op deze dag had ik het geluk dat het hard waaide en er donkere luchten over het strand werden geblazen. Af en toe brak de zon door de wolken en werd het witte zand fel opgelicht. Het zorgde voor heerlijke contrasten en het juiste decor om zo’n prachtig stuk woeste natuur in beeld te vangen.

4 april 2015 - 12:44 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, f/18 en 1/160 sec. bij ISO 100 en -0.7LW


Slingerende, met mossen bedekte takken van eik tussen een zee van varens in het bos van de Amsterdamse Waterleidingduinen bij Vogelenzang - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Alsof elke tak van de eik een eigen wil heeft

Eiken zijn erg fotogenieke bomen. Waar andere bomen redelijk voorspelbaar en rechtlijnig zijn in hun ontwikkeling, laten eiken zich niet hinderen door wetten. Althans zo lijkt het. De kronkelende takken strekken zich vaak weids uit. De een nog grilliger dan de andere. Alsof elke tak een eigen wil heeft. Met enige regelmaat ga ik tussen de takken van een eik staan en probeer ik met een groothoeklens de bijzondere vormen in beeld te vangen. Op de hoge hellingen in het binnenduin van de Amsterdamse Waterleidingduinen (zoals hier tussen de Beukenlaan en het Vinkenveld) groeien een aantal fraaie exemplaren. De meeste eiken zijn bedekt met allerlei mossen. Samen met de verkleurde varens op de grond zorgt het voor een vrolijk en spannend beeld.

5 september 2014 - 11:27 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, statief, f/22 en 1/1/2.5 sec. bij ISO 200 en -1.0LW


Felrode steel en hoed van gewoon vuurzwammetje (Hygrocybe miniata) tussen het mos en gras van de duinen tijdens herfst in de Amsterdamse Waterleidingduinen - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Speuren naar het vuurzwammetje op het Vinkenveld

Het vuurzwammetje doet haar naam eer aan. Dankzij de knalrode kleur van de steel en de hoed, is het zwammetje goed te herkennen. Je zou zeggen dat zo’n opvallende verschijning makkelijk is te vinden. Maar het vuurzwammetje is niet zo groot. Bovendien groeit ze laag bij de grond, verscholen tussen het gras, mos en kruiden. Net als de meeste wasplaten overigens. De Amsterdamse Waterleidingduinen zijn een goede plek om deze kleurige zwammetjes te fotograferen. Een echte ‘hot spot’ is het Groot Zwarteveld. Deze foto is genomen op het Vinkenveld, vlakbij de ingang De Oase. Hier groeien in het najaar meerdere soorten bij elkaar.

20 oktober 2012 - 09:31 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, f/5 en 1/25 sec. bij ISO 200 en -1.0LW


Weerspiegeling van wolkenlucht in het water van de Waddenzee tijdens zonsondergang op een windstille zomeravond langs de kust van Wieringen - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

Een zwoele zomeravond waar geen einde aan lijkt te komen

Zomeravonden kunnen een onvergetelijke indruk achterlaten. Is het de warme lucht die als een deken om je heen valt? Het gezelschap van vrienden op het terras? Of komt het door het ontspannen gevoel omdat de gedachten die je normaal zo bezig houden voor even zijn verdwenen? Dit was ook zo’n fantastisch moment, waarin alles perfect samen kwam. Het was laag water op het wad bij Wieringen. Geen zuchtje wind. Er heerste complete stilte. In de verte klonk af en toe het geroep van overvliegende vogels en gelach vanaf een zeilboot. Het water was zo rustig dat de wolken weerspiegelde op het oppervlak. Naarmate de zon verder zakte, leek het onderscheid tussen water en lucht verder te verdwijnen. Het was zo’n zonsondergang die eeuwenlang leek te duren. Alsof even de tijd stil stond.

25 juli 2013 - 20:38 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, f/22 en 1/50 sec. bij ISO 200 en -0.3LW


Kaal, open landschap van grijze duinen met zand, grassen en mossen in de Noordduinen bij Julianadorp aan Zee - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

De konijnen houden het kort en krachtig in De Noordduinen

Ik denk dat de meeste mensen de Noordduinen niet zo bijzonder vinden. Zo op het eerste oog lijkt er in dit kale duinlandschap ook weinig te ontdekken. Bomen en struiken zijn er niet. En de duinen zijn hier zo smal (soms niet meer dan 200 meter breed) dat je ze binnen een paar minuten kunt doorkruisen; van de polder naar de zee. Toch is het een bijzonder landschap; een restant van een oude zanddijk die ooit de enige verbinding vormde tussen Callantsoog en Den Helder. Dat de duinen hier nog zo open zijn, is te danken aan de konijnenpopulatie. Met hun gegraaf en geknaag houden ze het gras kort en creëren ze een omgeving waarin bijzondere mossen, vlinders en vogels voorkomen.

24 augustus 2014 - 15:43 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, f/22 en 1/200 sec. bij ISO 200 en -0.7LW


Oranje mosbekertje (Neottiella rutilans) tussen gras, mossen en konijnenkeutels op een duinhelling tijdens herfst in de Amsterdamse Waterleidingduinen - © Ronald van Wijk | kustfoto.com

De grootsheid van natuur in een piepklein mosbekertje

Dat vind ik nou het leuke van natuur; het is een onuitputtelijke bron van ontdekkingen. Neem nou dit piepkleine oranje mosbekertje; een konijnenkeutel is nog groter. Negen van de tien keer loop je er zo aan voorbij, totdat toevallig je oog er op valt. Er zijn zo ontzettend veel soorten, gebieden en gebeurtenissen dat zelfs de meest doorgewinterde natuurliefhebber het nooit zal lukken om ze allemaal te ervaren. Daar heb je meerdere levens voor nodig. Met elke foto die je neemt en wandeling die je maakt, worden de geheimen van de natuur iets meer onthuld. Maar als geheel is ze ongrijpbaar. Gelukkig maar!

20 oktober 2012 - 09:14 uur | Nikon D800E, Sigma 180mm Macro f/3.5 EX DG, statief, f/14 en 1 sec. bij ISO 100 en -0.7LW


Naderende, dreigende rolwolk van onweersbui boven zee tijdens storm op het strand van Heemskerk - © Ronald van Wijk Natuurfotografie

Als zo'n wolk op je af komt, heb je geen praatjes meer

Nog nooit heb ik zo’n indrukwekkend front gezien. Toen ik aankwam op het strand van Wijk aan Zee zag het er niet eens zo dreigend uit. Het weerbericht had een storm aangekondigd, maar de zee was nog kalm en de lucht was helder. Ik besloot om richting Heemskerk te lopen. Halverwege werden de eerste contouren van de storm zichtbaar boven zee. Niet veel later werd de lucht zwart, begon het heftig te waaien en naderde een gigantische rolwolk de kust. Zo'n rolwolk ontstaat wanneer koudere lucht die met de onweersbui meekomt, in aanraking komt met veel warmere lucht aan het aardoppervlak. Het was een onheilspellend gezicht. Zo'n  zeldzaam moment dat je je piepklein en kwetsbaar voelt. Wat volgde was een enorme hagelbui. Op het strand kun je nergens schuilen, dus ik was helemaal doorweekt toen ik eenmaal terug bij de auto was. Maar ik had het niet willen missen: een van mijn allermooiste natuurervaringen.

7 april 2014 - 17:58 uur | Nikon D800E, Nikon AF-S 14-24mm f/2.8G ED, f/4.5 en 1/80 sec. bij ISO 100 en -0.7 stap